🧪 Chuẩn độ Acid - Base

🔬 Nguyên tắc chuẩn độ acid - base

Chuẩn độ là phương pháp xác định nồng độ của một chất bằng dung dịch chuẩn đã biết nồng độ.
Dựa vào thể tích dung dịch khi phản ứng vừa đủ (điểm tương đương) → tính nồng độ chất cần xác định.

Chất chỉ thị acid–base (phenolphthalein, quỳ tím, metyl da cam) giúp nhận biết thời điểm dừng chuẩn độ (khi pH thay đổi đột ngột).

Với acid/base đa chức: cần nhân với hệ số tỉ lượng.
Ví dụ: \( H_2SO_4 + 2NaOH \rightarrow Na_2SO_4 + 2H_2O \) ⇒ \( n_{H_2SO_4} = \frac{1}{2} n_{NaOH} \).

⚙️ Dụng cụ và cách tiến hành

• Buret (25 mL): chứa dung dịch chuẩn (thường là base hoặc acid).
• Pipet (10 mL): lấy chính xác thể tích dung dịch cần chuẩn độ.
• Bình tam giác (erlen): chứa dung dịch phân tích + chất chỉ thị.
• Giá đỡ, kẹp buret, bình tia nước cất.

Các bước thực hiện (chuẩn độ acid bằng base):
1. Tráng buret bằng nước cất, sau đó tráng bằng dung dịch chuẩn (NaOH).
2. Rót dung dịch chuẩn vào buret, chỉnh về vạch 0.
3. Dùng pipet hút chính xác V mL dung dịch acid (cần chuẩn độ) cho vào bình tam giác, thêm 1-2 giọt phenolphthalein.
4. Mở khóa buret, nhỏ từ từ dung dịch chuẩn, lắc đều, đến khi dung dịch chuyển sang màu hồng nhạt bền trong 30 giây thì dừng.
5. Ghi thể tích dung dịch chuẩn đã dùng. Làm ít nhất 3 lần, lấy giá trị trung bình.
6. Tính nồng độ chất cần xác định theo phương trình phản ứng.

Chất chỉ thị phenolphthalein: không màu trong môi trường acid, chuyển hồng khi pH > 8,3 (môi trường base).

📐 Các dạng bài tập thường gặp

• Chuẩn độ đơn giản (acid mạnh – base mạnh).
• Hỗn hợp acid hoặc hỗn hợp base (tính tổng số mol H⁺ hoặc OH⁻).
• Chuẩn độ ngược: thêm dư chất chuẩn, sau đó chuẩn độ lượng dư.
• Tính pH tại các thời điểm khác nhau, xác định chất chỉ thị phù hợp.
• Bài toán về độ chuẩn, pha loãng, định mức.